Demokrasi
Norveç demokratik bir ülkedir. Bu demektir ki herkesin oy verme ve ülkeyi kimin yöneteceğinin seçilmesinde rol almaya hakkı vardır.
Norveç parlamentosuna Storting adı verilir. Storting’in üyeleri farklı siyasi partileri temsil ederler. Genel seçimler her dört yılda bir yapılır.
Hükümetin Storting tarafından onaylanması gerekir. Norveç anayasal monarşi ile yönetilir. Kral toplumun lideridir ancak siyasi gücü yoktur.
Norveç’te iki aşamalı bir yerel hükümet sistemi vardır. Bölgesel İlçe Konseyleri ve yerel Bölge Konseylerinin üyeleri seçimle iş başına gelir. 18 yaş üzerindeki tüm.
Norveç vatandaşları genel seçimlerde (Storting için) oy kullanma hakkına sahiptir ancak oy kullanmak zorunlu değildir. Norveç vatandaşı olmasanız da, eğer seçimden önceki üç yıl boyunca Norveç’te yaşadıysanız, İlçe Konseyleri ve Bölge Konseyleri için oy kullanma hakkına sahip olursunuz.
Anayasa Norveç’teki en önemli kanundur. Ülkeyi kimin yöneteceğini ve nasıl yöneteceğini belirler. Anayasa ayrıca Norveç’te yaşayan kişilerin temel haklarını belirler.
Siyasi gücün bölünmesi
Norveç’te siyasi güç üç kurum tarafından paylaşılır: yasama kurumu olan Storting (parlamento), yürütme işlevini yerine getiren Hükümet, ve yargı kurumu olan Adliye (mahkemeler). Siyasi güç birbirlerini dengelemeleri ve herhangi bir kolun kendi çıkarları İçin güçlerini kötüye kullanmasının önlenmesini sağlamak için üç kuruma dağıtılmıştır.
Hukuk devleti
Kimse yargılanmadan hapse atılamaz. Kanunlar ve düzenlemeler Norveç vatandaşlarının haklarının korunmasını garanti eder. Kanunlar Norveç’te yaşayan her bireyin vazifesini belirler. Yalnızca mahkemeler kişileri cezalandırma hakkına sahiptir. Buna hukuk devleti denir.
İfade özgürlüğü
Demokraside ifade özgürlüğü çok önemlidir. İfade özgürlüğü kimsenin söyledikleri ya da düşündükleri sebebiyle zulme uğramaması demektir. Herkesin toplumun durumu hakkındaki düşüncelerini ifade etme hakkı vardır. Norveç’te Birkaç televizyon ve radyo kanalları ile yüzden fazla gazete vardır. Gazeteciler genelde hükümeti, diğer kamu kuruluşlarını ve güç sahibi insanları eleştirirler. Bağımsız medya demokraside önemlidir.
Din özgürlüğü
Norveç Kilisesi hükümet tarafından resmen tanınmış kilisedir ancak herkesin kendi inancının gereklerini yerine getirme özgürlüğü vardır. Dini özgürlük aynı zamanda dini inanca sahip olmama anlamına da gelir. Dinin Norveç’teki siyasi ve sosyal yaşam üzerinde küçük bir etkisi vardır. Birçok insan din ve inancı özel bir mesele olarak görür.
Eşitlik ve eşit haklar
Norveç’te cinsiyet, ırk, din veya cinsel tercih sebebiyle ayrım yapmak yasaktır. Kadın ve erkekler eşit statüdedir ve toplumun tüm alanlarında eşit haklara sahiptirler. Cinsel eşitlik kadın ve erkeklerin evde, işyerinde, siyasette ve toplumdaki her yerde aynı fırsatlara, haklara ve yükümlülüklere sahip olmaları demektir.
Refah devleti
Norveç hükümeti kimsenin açlık çekmemesini veya eğitim, tıbbi destek, giyim veya barınma konusunda eksiklik yaşamamasını sağlar. Buna refah devleti adı verilir. Yerel ve merkezi hükümet yetkilileri okullar, hastaneler, yol inşası, pansiyonlar, sosyal hizmetler ve başka amaçlar için bütçe tahsis eder. Para ülkede oturan kişilerin direk ve dolaylı yoldan ödediği vergilerden gelir. Her birşey aldığınızda ödediğiniz paranın bir kısmı hükümetin kasasına girer. Hükümet ayrıca petrol üretiminden ve başka iş aktivitelerinden para kazanır. Birçok önemli şirketin sahibi Norveç hükümetidir.
Vergi
Norveç’teki herkes kazandıkları üzerinden vergi verir. En az kazananlar en az vergiyi verirken en çok kazananlar da en yüksek vergiyi verir. Vergi gelirleri hükümetin bize çeşitli refah hizmetleri ve yarar sunmasını sağlar. Örneğin, yaşadığınız sığınma kabul merkezleri, çocuklarınızın gittikleri okul ve sağlık hizmetlerinden faydalandığınız hastanelerin hepsinin masrafları her Norveç vatandaşının verdiği vergilerle karşılanır.
Herkesin faydalandığı kamu hizmetlerinin bedelleri vergilerle ödendiğinden para kazanan herkesin vergilerini ödeyerek katkıda bulunmaları büyük önem taşır. Eğer ödemekle yükümlü olduğunuz vergiyi ödemezseniz ceza ödeyebilir, hapse gönderilebilir ya da cezai vergi ödeyebilirsiniz.
Norveç’te bir iş sahibi olabilmek için ya bir Norveç kimlik numarasına ya da bir çalışma iznine sahip olmanız gerekir. Eğer oturma izni almaya hak kazanırsanız size bir kimlik numarası verilecektir. Eğer Norveç’te paralı bir işe girecekseniz bir de vergi kartı edinmeniz gereklidir. Bu kart kazandığınız ücretten yıllık ne kadar vergi düşüleceğini belirtir. Yerel vergi daireniz-den bir vergi kartı edinebilirsiniz.
Eğer her İşverenden 1000 Norveç Kronundan az kazanıyorsanız kazandığınız ücretten vergi alınmaz. Ayrıca Tanıtım Planı’na katılırken kazandığınız miktar üzerinden de vergi vermelisiniz. Eğer bir iş bulur ve para kazanmaya başlarsanız bunu kabul merkezine bildirmelisiniz. Yerel vergi daireniz çalışma ve vergi hakkında size daha fazla bilgi verebilir.
Çocuklar açıkça belirtilmiş önemli haklara sahiplerdir. Beslenme, barınma, tıbbi bakım, giyim ve eğitim hakları vardır. Ne istediklerine inanma ve karar verme ve toplumun onlara sağlayabileceği en iyi yardımı alma hakları vardır. Çocukların kendilerini etkileyen her kararda fikir beyan etme hakkı vardır. Bir çocuğun fikrine verilen önemin boyutu çocuğun yaşı ve olgunluk seviyesi ile orantılı olmalıdır. Norveç devlet yetkilileri Norveç’te yaşayan tüm çocukların haklarının korunmasından sorumludur. Hükümet çocukları her türlü suiistimale karşı korumalıdır.
Aileleri ile yaşamayan çocukların ek koruma ve yardım talep etme hakkı vardır. Devlet sığınma talep eden çocuklara yardım etmeli ve onları aileleri ile tekrar bir araya getirmek için çalışmalıdır.
Yetiştirme
Ebeveynler çocuklarını onların ilgi ve gereksinimlerini yerine getirecek şekilde yetiştirmelidir. Çocuklara Norveç toplum sisteminin işleyişi öğretilmelidir.Çocukların ayrıca insan hakları ve eşitlik kavramlarını anlamaları da sağlanmalıdır. Çocuklara vurmak ya da onlara herhangi bir şekilde fiziksel ceza vermek, sebebi ne olursa olsun yasaktır. Ayrıca bir çocuğu akli olarak suiistimal etmek de yasaktır.
Çocuklar ve iş
12 yaşın altındaki çocukların para karşılığı çalıştırılmaları yasaktır. On üçüncü doğum günlerinden sonra gazete dağıtımı gibi hafif işlerde çalışabilirler. Çalıştıkları iş çocukların güvenliğini, sağlığını veya gelişimini etkilememeli ve okuldaki durumlarını da olumsuz yönde etkilememelidir.
Çocuk Refah Kurumu
Çocuk Refah Kurumu’nun görevi zor durumdaki çocuklara yardım etmektir. Norveç’te çocuğun risk altında olduğunun düşünülmesi durumunda Çocuk Refah Kurumu müdahalede bulunabilir. Genelde Çocuk Refah Kurumu Memurları aileleri çocuklarına iyi bakmalarını sağlayacak şekilde yönlendirir.
Çocuğun sağlık veya emniyetinin tehlikede olduğu birçok ciddi durumda Çocuk Refah Kurumu çocuğu koruyucu bir ailenin yanına ya da bir çocuk yetiştirme yurduna yerleştirebilir. Buradaki amaç çocuğun ailesiyle ya da Çocuk Refah Kurumu’nun himayesinde iyi bakılmasını sağlamaktır. Eğer Çocuk Refah Kurumu hakkında sorularınız olursa bunları kabul merkezinizin görevlilerine yöneltebilirsiniz.
Aile yaşamı
Norveç’teki insanlar 18 yaşına ayak basmalarından sonra istedikleri her kimse onlarla yaşayabilirler. Birçok insan yalnız yaşar. Bazı kişiler dul ebeveynlerdir, bazıları hemcinsleri olan bir partnerle bazıları da arkadaşlarıyla yaşar. Evlenebilir ya da partner olduğunuzu yetkililere bildirebilirsinizya da basit şekilde yalnız yaşayabilirsiniz. Homoseksüel çiftler Norveç’te kayıtsız ya da kayıtlı partnerler olarak yaşayabilirler.
Evlenebilmeleri için erkek ve kadının 18 yaşında olmaları gerekir. Herkesin evleneceği kişiyi seçme özgürlüğü vardır. Norveç’te hiç kimse evliliğe zorlanamaz ya da çocuk ve gençler zorla evlendirilmeleri İçin yurtdışına yollanamaz. Eğer bir evlilik baskı altında gerçekleşmişse ailenin yeniden birleşmesine izin verilmez. Zorla gerçekleşmiş bir evlilik Norveç’te geçersiz ilan edilebilir. İptal için gerekli yasal prosedürlerin zorla gerçekleşen evliliğin başlangıç tarihinden itibaren en geç altı ay içerisinde bildirilmesi gerekmektedir.
Norveç’te birden fazla eşe sahip olmak yasadışıdır. Halen evliyken ilk evlilik feshedilmeden ikinci kez evlenmek yasal bir suçtur.
Boşanma
Hem erkek hem de kadının boşanma hakkı vardır. Eğer eşlerden biri diğeriyle daha fazla evli kalmak istemiyorsa öncelikle resmi ayrılık (boşanma sonuçlanmadan önceki bekleme süreci) talep etmelidir. Çift en az bir yıl ayrı kaldıklarında ikisinden herhangi biri boşanma talep edebilir. Çift ayrılma süreci içerisinde beraber yaşayamaz. Eğer çift iki yıldan az bir süre beraber yaşadıysa herhangi bir ayrılık süreci olmadan boşanabilirler. Eğer boşanmak isteyen çiftin çocukları varsa boşanma başvurusundan önce aile terapisi seanslarına katılmalıdırlar.
Eğer eşlerden biri diğerini ciddi suiistimal veya öldürmeye teşebbüsle suçlar ya da şiddet / suiistimal ile tehdit etmişse evlilik mahkeme kararı ile iptal edilebilir.
Şiddet
Aile üyelerine karşı şiddet veya tehdide Norveç sınırları dahilinde izin verilmez. Bölüm 5’te bu konuda daha fazla bilgi edinebilirsiniz. Ülke çapında 50 adet aile içi şiddet barınağı bulunmaktadır. Bu barınaklara fiziksel olarak suiistimale uğramış ve kendilerini tehdit altında hissetmiş kadın ve çocuklar kabul edilir. Buralara sığınmak ya da bu sığınaklarla temasa geçmek için herhangi bir kimsenin yönlendirmesine gerek bulunmamaktadır.