Færre søknader med nye reglar for EØS-borgarar
I 2010 fekk UDI 15 170 søknader om familieinnvandring, 11 prosent færre enn året før. Politiet behandlar dei fleste EØS-søknadene, og nedgangen i søknader til utlendingsforvaltninga som heilskap var på 20 prosent. Hovudårsaka til denne nedgangen var at dei fleste ikkje-nordiske EØS-borgarar ikkje lenger treng å søkje om familieinnvandringsløyve for å få bu saman med ein familiemedlem i Noreg. Dei skal no berre møte opp hos politiet og registrere seg. I 2010 var det i alt 11 540 EØS-borgarar som registrerte seg med familieinnvandring som formål.
Strengare krav gav fleire avslag
Nærmare 10 000 personar fekk familieinnvandringsløyve i 2010. Dette er det lågaste talet på mange år, og det er 45 prosent færre enn året før. Færre søknader og registreringsordninga for EØS-borgarar forklarer ein del av denne utviklinga, men i tillegg avviste vi ein langt større del av søknadene enn tidlegare.
Mens regelverket er mjuka opp for EØSborgarar, er krava stramma inn for andre grupper med den nye utlendingslova. Nye og strengare krav til økonomisk forsørgjarevne, og færre høve til å gjere unntak frå desse krava, medverka til at avslagsprosenten gjekk kraftig opp. Det nye kravet til økonomisk forsørgjing inneber at søkjaren må dokumentere at familiemedlemmen som bur i Noreg, har hatt tilstrekkeleg inntekt og ikkje har motteke sosialstønad det siste året. Familiemedlemmen må også vere sikra inntekt i framtida, og ytingar som arbeidsløysetrygd, arbeidsavklaringspengar og eigne midlar kan ikkje lenger reknast med. Det medverka til at avslagsprosenten steig frå 22 i 2009 til 28 i 2010.
Den nye lova stiller i mange tilfelle også krav om at personen som bur i Noreg, skal ha arbeidd eller teke utdanning her i fire år før ein familiemedlem kan få familieinnvandringsløyve. Fireårskravet har hittil hatt avgrensa innverknad på utfallet av søknadene, men det kan ha hatt ein del å seie for kven som valde å søkje.
Vi prioriterte også å ta unna dei eldste og venteleg vanskelegaste sakene i 2010. Avslagsprosenten var høgare for desse søknadene enn for resten av sakene.
Fleire avslag til barn og borgarar frå visse land
Avslaga var ikkje likt fordelte mellom dei ulike opphavslanda. Over ein tredel av avslaga blei gitt til borgarar frå Somalia, Afghanistan eller Eritrea – tre land som tradisjonelt har hatt mange søkjarar og relativt høg avslagsprosent. For borgarar frå Kosovo, Tyrkia, Pakistan og Somalia var det ein stor auke i avslagsprosenten samanlikna med året før. Dei fleste avslaga blei gitt til personar som søkte om familieinnvandring som ektefelle, men også mange eldre foreldre og barn frå Somalia fekk avslag.
Totalt avslo vi nesten dobbelt så mange søknader for særkullsbarn (barn med berre éin av foreldra i Noreg) som året før. Det nye kravet til forsørgjingsevne er den viktigaste forklaringa på dette. I tilfelle der barn søkte om familieinnvandring saman med ein forelder som har fått ny partnar i Noreg, blei fleire av søknadene avslått på grunn av fireårskravet.
Kven fekk familieinnvandringsløyve?
Mens EØS-borgarar tidlegare stod for store delar av den regulerte familieinnvandringa til Noreg, kom dei største gruppene i 2010 frå Thailand, Filippinane, Somalia, Irak og Russland. Over ein tredel av alle familieinnvandrarane kom frå desse fem landa. Desse landa låg høgt oppe på 2009-statistikken òg. Fleire filippinarar fekk familieinnvandringsløyve i 2010 enn året før, mens vi gav færre løyve til borgarar frå Thailand, Somalia, Irak og Russland.
Kven fekk dei familieinnvandring med?
Det er klare forskjellar når det gjeld kven familieinnvandrarane frå ulike land søkte å bli sameinte med. Fire av ti fekk familieinnvandringsløyve med ein norsk eller nordisk borgar, og blant desse var det flest søkjarar frå Thailand, Filippinane og Russland. Eritrearar og somaliarar fekk for det meste løyve til å bli sameinte med ein familiemedlem som var kommen til Noreg som asylsøkjar, og dei fleste familieinnvandrarane frå India flytta saman med ein familiemedlem som arbeidde i Noreg.
Proformaekteskap gir avslag
UDI avslo i 2010 185 søknader om familieinnvandring fordi vi meinte at ekteskapet var inngått hovudsakleg for å få opphaldsløyve, såkalla proformaekteskap. Dei fleste sakene gjaldt borgarar frå Tyrkia, Somalia, Marokko, Kosovo, Vietnam og Pakistan. I 2009 avslo vi 198 søknader på dette grunnlaget. Den svake nedgangen kan ha samanheng med at vi behandla færre familieinnvandringssaker.
I 2010 fekk vi heimel for å hente inn vandelsopplysningar frå politiet, og 7 søknader blei avviste med den grunngivinga at vi meinte det var sannsynleg at søkjaren eller barna til søkjaren ville kunne bli mishandla eller grovt utnytta.